Sáng 19-8-2026, tiếp tục Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã nghe Tờ trình và Báo cáo ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024.

Vì sao phải sửa đổi Luật Đất đai chỉ sau gần 2 năm thi hành?

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng đã trình bày Tờ trình về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024. Theo Bộ trưởng, qua gần hai năm thi hành, Luật Đất đai năm 2024 cùng các văn bản quy định chi tiết đã mang lại nhiều nội dung mới mang tính đột phá, góp phần quan trọng vào mục tiêu hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và sử dụng đất.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cũng bộc lộ không ít khó khăn, vướng mắc. Một số quy định của luật hiện hành chưa đồng bộ với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp và các luật mới được sửa đổi, bổ sung sau đó. Dù Quốc hội và Chính phủ đã ban hành một số nghị quyết để tháo gỡ khó khăn trong quá trình tổ chức thi hành luật, nhưng các giải pháp này mới chỉ mang tính chất tạm thời, chưa giải quyết căn cơ vấn đề.

Đáng chú ý, sau khi Luật Đất đai năm 2024 được ban hành, Trung ương và Bộ Chính trị đã liên tiếp ban hành nhiều nghị quyết, kết luận mới liên quan đến phát triển kinh tế tư nhân, khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phân cấp, phân quyền, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tiếp tục hoàn thiện pháp luật đất đai để đáp ứng đòi hỏi phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Chính vì vậy, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh việc sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 lần này là cần thiết nhằm thể chế hóa đầy đủ chủ trương mới của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 21-NQ/TW của Trung ương về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan, đồng thời bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực đất đai phục vụ mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững.

Về mục tiêu, quan điểm sửa đổi, Bộ trưởng cho biết việc sửa luật lần này hướng tới ba mục tiêu chủ yếu:

• thể chế đầy đủ, kịp thời các chủ trương của Đảng về đổi mới chính sách, pháp luật đất đai gắn với phát triển kinh tế tư nhân, khoa học công nghệ, chuyển đổi số quốc gia;
• giải quyết kịp thời những vấn đề cấp bách phát sinh từ thực tiễn thi hành luật, tháo gỡ căn bản điểm nghẽn thể chế phục vụ mục tiêu tăng trưởng “hai con số”;
• và xây dựng mô hình quản lý đất đai hiện đại, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả thông qua đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, đáp ứng yêu cầu tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Toàn cảnh 7 nhóm chính sách lớn sửa đổi Luật Đất đai

Theo Tờ trình của Chính phủ, dự thảo Luật Đất đai sửa đổi được xây dựng dựa trên 7 nhóm chính sách lớn, bao quát hầu hết các khâu trong quản lý, sử dụng đất đai từ quy hoạch, giao đất, thu hồi đất, tài chính đất đai, quyền của người sử dụng đất, cải cách hành chính cho đến kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm. Nội dung cụ thể của từng nhóm chính sách được tóm tắt trong bảng dưới đây:

Song song với 7 nhóm chính sách nêu trên, dự thảo Luật được xây dựng theo 3 nhóm nội dung chủ yếu:

• thể chế hóa bước đầu các quan điểm, định hướng của Đảng tại Nghị quyết số 21-NQ/TW và các nghị quyết, kết luận khác của Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương;
• luật hóa các quy định tại những nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ đã ban hành trong thời gian qua;
• và sửa đổi các quy định về thẩm quyền, trách nhiệm quản lý nhà nước về đất đai cho phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, theo nguyên tắc tiếp tục phân cấp mạnh mẽ cho địa phương.

Quản lý giá đất bằng dữ liệu, đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia về đất đai

Một trong những nội dung được nhấn mạnh xuyên suốt các nhóm chính sách là việc quản lý giá đất dựa trên dữ liệu và ứng dụng chuyển đổi số. Theo nhóm chính sách thứ tư, giá đất do Nhà nước quyết định sẽ được xây dựng dựa trên dữ liệu và phương pháp khoa học, bảo đảm công khai, minh bạch, đồng thời kết nối dữ liệu đất đai với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành liên quan. Mục tiêu của định hướng này là ngăn chặn tình trạng thao túng giá, hình thành giá ảo trên thị trường bất động sản, đồng thời điều tiết hợp lý phần giá trị tăng thêm từ đất không do người sử dụng đất trực tiếp tạo ra.

Bên cạnh đó, chính sách về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với đất sản xuất, kinh doanh và các dự án nhà ở cho thuê giá phù hợp cũng sẽ được hoàn thiện. Đáng chú ý, Chính phủ đề xuất nghiên cứu chính sách ưu đãi về thuế, tiền sử dụng đất, tiền thuê đất áp dụng cho các lĩnh vực, địa bàn ưu đãi đầu tư, cũng như cho hộ nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, người thu nhập thấp, người có nhà ở duy nhất và gia đình người có công với cách mạng.

Góp ý về nội dung này, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu xây dựng cơ chế xác định giá đất cho sản xuất, kinh doanh bảo đảm hợp lý, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất, thúc đẩy đầu tư, tạo việc làm và bảo đảm nguồn thu ngân sách. Ủy ban cũng đề nghị quy định rõ ràng, khả thi về bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất theo hướng có thể điều chỉnh tăng hoặc giảm linh hoạt tùy từng thời kỳ, đồng thời tách bạch việc xác định giá đất với cơ chế bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, tránh chồng lấn giữa hai nội dung này. Cơ quan thẩm tra cũng kiến nghị Luật chỉ nên quy định những nội dung mang tính nguyên tắc về giá đất, còn lại giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm linh hoạt trong tổ chức thực hiện.

Ngoài lĩnh vực tài chính đất đai, nhóm chính sách thứ sáu về cải cách hành chính, chuyển đổi số và phân cấp, phân quyền trong quản lý đất đai cũng được xem là trụ cột quan trọng của lần sửa đổi này. Theo đó, cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia sẽ tiếp tục được hoàn thiện, các tồn tại trong công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sẽ được xử lý dứt điểm, thủ tục hành chính về đất đai sẽ được đơn giản hóa để phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp đang được triển khai trên cả nước.

Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ nhiều nội dung về quy hoạch và phân loại đất

Trình bày Báo cáo tóm tắt ý kiến thẩm tra, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Ngọc Bảo cho biết cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành với sự cần thiết, cấp bách của việc sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 như Tờ trình của Chính phủ đã nêu.

Tuy nhiên, đối với nhóm chính sách về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và phân loại đất, Ủy ban cho rằng nội dung thể chế hóa cần đáp ứng yêu cầu đổi mới theo quan điểm “chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản trị hiện đại về đất đai”, hướng tới mục tiêu đưa đất đai thực sự trở thành nguồn lực chiến lược, lợi thế cạnh tranh và động lực phát triển đất nước theo tinh thần Nghị quyết số 21-NQ/TW.

Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát kỹ lưỡng, đề xuất phương án thực sự đột phá và khả thi trên bốn nội dung chính.

• Trước hết là tiếp tục nghiên cứu đổi mới mạnh mẽ về phân loại đất, chỉ phân loại thành các loại đất thực sự cần thiết để quản lý theo chỉ tiêu như đất trồng lúa, đất rừng, đất quốc phòng, đất an ninh; các loại đất còn lại nên được quản lý theo định hướng phát triển kinh tế – xã hội thay vì chỉ tiêu cứng.
• Thứ hai, cần làm rõ khái niệm “quy hoạch thống nhất của đơn vị hành chính cấp tỉnh” có phải là một quy hoạch mới hay thay thế quy hoạch tỉnh, quy hoạch chung thành phố hiện hành, đồng thời làm rõ phương pháp “tích hợp quy hoạch” để bảo đảm tính khả thi, tránh đất đai trở thành một cấu phần tách rời trong hệ thống quy hoạch chung.
• Thứ ba, cần hoàn thiện quy định về kế hoạch sử dụng đất cấp xã theo hướng đơn giản, không chồng lấn với các quy hoạch khác, không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính.
• Thứ tư, tiếp tục nghiên cứu định hướng sửa đổi quy định về chuyển mục đích sử dụng đất thống nhất với nguyên tắc phân loại đất mới, tránh phát sinh thủ tục không cần thiết làm giảm hiệu quả sử dụng đất.

Bên cạnh những nội dung nêu trên, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị bổ sung các quy định tương ứng với cơ chế thực hiện dự án tại vùng phụ cận các điểm kết nối giao thông và các tuyến giao thông có tiềm năng phát triển, đồng thời rà soát, tổng kết kỹ lưỡng cơ sở luật hóa cơ chế thí điểm tại Nghị quyết số 188/2025/QH15 về phát triển hệ thống đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh, bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất với các luật liên quan.

Với khối lượng công việc lớn và tính chất phức tạp của các nội dung sửa đổi, việc hoàn thiện dự thảo Luật Đất đai sửa đổi trong thời gian tới sẽ còn tiếp tục được các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ nghiên cứu, tiếp thu ý kiến thẩm tra để trình Quốc hội xem xét, thông qua theo đúng lộ trình, hướng tới mục tiêu Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1-3-2027 như dự kiến.

Bản trình Dự thảo Luật Đất đai 2026: Dự thảo 01 trình kèm Hồ sơ định hướng chính sách ngày 08/8/2026 xem tại đây

🔗 Xem thêm:

• Bán nhà Đà Nẵng
• Cho thuê nhà Đà Nẵng
• Hướng dẫn đăng tin bất động sản Đà Nẵng MIỄN PHÍ